Polyp Mũi Là Gì? Chẩn Đoán Và Điều Trị Như Thế Nào?

Polyp mũi nếu phát triển quá lớn mà không được chẩn đoán và điều trị sớm sẽ làm tăng nguy cơ xảy ra biến chứng nguy hiểm liên quan đến bệnh viêm mũi dị ứng, viêm xoang... Vậy làm thế nào để nhận biết sớm dấu hiệu của polyp mũi?

polyp mũi
Chẩn đoán bệnh polyp mũi

Khi bị polyp mũi xoang sẽ khiến người bệnh gặp phải tình trạng ngạt mũi, gây khó khăn trong việc thở bằng mũi, giọng nói bị nghẹn, cảm giác ngửi mùi bị suy giảm nghiêm trọng. Vì thế, việc chẩn đoán sớm polyp mũi là việc vô cùng quan trọng giúp bác sĩ đưa ra phác đồ điều trị hiệu quả để kiểm soát tốt bệnh và hạn chế nguy cơ xảy ra những biến chứng nghiêm trọng khiến sức khỏe và cuộc sống của người bệnh bị ảnh hưởng.

1. Polyp Mũi Là Gì?

Polyp mũi là gì? Polyp mũi là một u mềm lành tính rất phổ biến, có thể có ở trong các xoang mặt hay mũi, hoặc đơn thuần ở hốc mũi, không gây ra cảm giác đau nhức và đây không phải là khối u hình thành do ung thư.

Về đặc điểm, thực chất polyp mũi không phải là khối u mà là kết quả của quá trình thoái hoá cục bộ ở niêm mạc mũi hoặc xoang, chủ yếu gặp ở lớp tổ chức đệm.

Tìm hiểu polyp mũi xoang là gì?

Về cấu trúc, polyp mũi ở bên ngoài là một lớp biểu bì mô cùng tế bào trụ, vuông hoặc có thể là tế bào lá bẹt, nhưng bên trong lại là tổ chức có mối liên kết với những tế bào xơ tạo thành một lớp có cấu trúc lỏng lẻo, có chứa cả chất nhầy hoặc dịch. Như vậy có thể nói polyp là một khổi mềm, có độ nhẵn, màu hồng nhạt và mọng ở bên trong.

Khi vừa mới khởi phát, khối polyp thường có kích thước rất nhỏ, không gây ra cảm giác đau đớn nên người bệnh thường khó nhận biết. Trong trường hợp khối polyp nhỏ mọc riêng lẻ thì theo các chuyên gia tình trạng này sẽ không gây ra ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khoẻ.

Ngược lại, nếu như khối polyp phát triển với kích thước lớn, mọc ở những vị trí đặc biệt ở hốc xoang, hốc mũi, hoặc ở các khe thì tình trạng này kéo dài sẽ gây nghẹt mũi, mất cảm giác ngửi mùi, cản trở khả năng hô hấp.

Nguy hiểm hơn, nếu không được chẩn đoán và điều trị sớm, có thể khiến cho hốc mũi bị giãn rộng, biến dạng và phá huỷ hốc mũi nếu khối polyp này bị lòi ra bên ngoài cửa mũi trước và bắt đầu thòng vào cửa mũi sau.

Polyp mũi được chia thành những mức độ kèm theo những triệu chứng tăng dần ảnh hưởng đến người bệnh như sau:

Polyp mũi cấp 1: Khối polyp mũi có kích thước rất nhỏ và mềm, hầu như rất khó để phát hiện sự hiện diện của khối polyp này bằng mắt thường. Chỉ khi bệnh nhân thực hiện nội soi xoang mũi mới có thể phát hiện ra. Đồng thời, ở giai đoạn này sẽ không gây ra bất kỳ triệu chứng nào và không làm ảnh hưởng đến sức khỏe của bệnh nhân.

Polyp mũi cấp 2: Lúc này, khối polyp mũi đã bắt đầu phát triển to dần, có thể quan sát được bằng mắt thường nếu như dùng đèn để soi trực tiếp vào mũi để kiểm tra.

Polyp mũi cấp 3: Bước vào giai đoạn này, khối polyp mũi đã phát triển to gấp đôi so với ban đầu và gây ra tình trạng chèn ép ở hốc mũi, người bệnh sẽ có cảm giác khó thở và gặp khó khăn trong vấn đề ngửi mùi. Không những vậy, trong khoang mũi lúc này sẽ xuất hiện kèm theo những khối polyp nhỏ.

Polyp mũi cấp 4: Đây là giai đoạn khối polyp mũi tăng sinh và phát triển vô cùng nhanh chóng, gây ra tình trạng che lấp hầu như hoàn toàn hốc mũi và lòi ra bên ngoài. Polyp mũi cấp 4 sẽ không còn mềm nữa mà trở nên có màu đục và cứng, tăng nguy cơ gây tắc nghẽn đường thở.

2. Nguyên Nhân Gây Ra Polyp Mũi

Nguyên nhân khiến khối polyp hình thành trong khoang mũi

Theo các chuyên gia thì các khối polyp mũi được hình thành ở lớp niêm mạc mũi và các xoang bao gồm 4 khoang trống trên và cả ở phía sau của mũi. Những khối poly này xảy ra không được xem là bệnh lý, mà xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau bao gồm:

Do viêm nhiễm: Thường xảy ra ở trong bệnh viêm xoang, có mủ trong xoang chảy ra thông qua vách ngăn mũi giữa khiến cho niêm mạc ở vùng này bị thoái hoá và hình thành nên khối polyp.

Do dị ứng: Thường gặp khi bệnh nhân bị dị ứng mũi xoang, tuy nhiên khối polyp này không phải là bệnh tích của dị ứng gây nên.

Ngoài ra có thể do bệnh nhân bị rối loạn nội tiết tố, rối loạn vận mạch, cơ thể phản ứng miễn dịch nhằm chống lại các tác nhân vi khuẩn hoặc do cơ địa cũng là những nguyên nhân hình thành polyp mũi.

Nếu như tình trạng viêm nhiễm không được điều trị sớm mà kéo dài nghiêm trọng, làm tăng nguy cơ chuyển sang mãn tính sẽ làm tăng tính thấm của những mạch máu có trong niêm mạc mũi xoang, khiến cho việc tăng tích tụ nước trong các tế bào. Sau một thời gian kéo dài, dưới sự tác động của trọng lực sẽ khiến những mô bị ứ nước kéo xuống bên dưới, hậu quả là những khối polyp được hình hành.

3. Dấu Hiệu Của Polyp Mũi

Dấu hiệu nhận biết khi có polyp mũi

Đa số các trường hợp, khi niêm mạc mũi xoang bị viêm nhiễm và kích thích kéo dài từ khoảng 12 tuần trở lên, đồng nghĩa với giai đoạn viêm xoang mũi mãn tính sẽ làm tăng nguy cơ hình thành những khối polyp mũi với những triệu chứng điển hình mà người bệnh có thể nhận biết như sau:

  • Bị nghẹt mũi thường xuyên.
  • Sổ mũi kéo dài.
  • Bị suy giảm thậm chí là mất hoàn toàn khứu giác.
  • Có cảm giác bị đau nửa đầu và một bên mặt hoặc bị đau cả đầu.
  • Vị giác kém, hoặc mất đi vị giác.
  • Có trường hợp bị đau nhức hàm răng trên.
  • Gặp tình trạng chảy máu cam.
  • Bị viêm đa xoang mãn tính.

Người bệnh cần nhanh chóng đến bệnh viện để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh để những khối polyp mũi phát triển nhanh chóng gây ra những nguy hiểm nghiêm trọng nếu những khối polyp này có liên quan đến bệnh viêm xoang, viêm xoang cấp, viêm mũi dị ứng mãn tính...

Ngay khi nhận biết những dấu hiệu polyp mũi sau đây, người bệnh không nên chủ quan bao gồm những biểu hiện:

Có cảm giác thường xuyên bị khó thở, không thể thở bằng mũi mà phải thở bằng miệng.

Những khối polyp hình thành trong mũi ngày càng phát triển to hơn, có nhiều khối mọc chi chít bên trong khoang mũi.

Lên cơn sốt cao không hạ, kèm theo tình trạng đau đầu âm ỉ, chóng mặt, hoa mắt.

Cơ mặt bị biến dạng, mắt sưng, suy giảm thị lực, mắt kém linh hoạt.

4. Chẩn Đoán Polyp Mũi

Chẩn đoán polyp mũi như thế nào?

Để chẩn đoán polyp mũi bao gồm chẩn đoán xác định và chẩn đoán phân biệt, thông qua việc hỏi thông tin bệnh, dấu hiệu, quan sát bằng mắt thường, áp dụng phương pháp nội soi khoang mũi, chẩn đoán bằng hình ảnh thông qua chụp CT, xét nghiệm kiểm tra dị ứng cụ thể như sau:

4.1 Chẩn Đoán Xác Định

Khối polyp có tốc độ phát triển khá chậm và ngày càng to ra, dẫn đến choáng dần hốc mũi, gây ra triệu chứng điển hình là ngạt mũi. Bệnh nhân bị ngạt mũi ngày càng nghiêm trọng hơn, cuối cùng dẫn đến tắc mũi.

Trong trường hợp polyp xuất hiện ở cả hai bên hốc mũi sẽ khiến cho bệnh nhân không thể thở được bằng mũi, mất đi khả năng ngửi và đồng thời nói giọng mũi kín.

Bên cạnh đó, có thể xuất hiện kèm theo biểu hiện chảy nước mũi nếu thời tiết thay đổi, tình trạng này tương tự như khi bị viêm mũi dị ứng, hoặc nước mũi đặc, bị đau nhức ở vùng xoang do bệnh viêm xoang mủ gây ra.

Để có thể chẩn đoán polyp mũi xoang, sẽ dựa vào những dấu hiệu trong quá trình khám mũi bao gồm: Quan sát có khối u mềm, nhẵn bóng, mọng, thường có màu hồng nhạt nằm ở ngách mũi giữa. Nếu như để lâu, những khối polyp này sẽ có xu hướng tụ lại thành một hay nhiều khối chùm, gây lấp kín ở hốc mũi và ló ra mũi sau, có trường hợp lan ra cả vòm.

Nếu trong trường hợp mũi xoang gây ra do bị viêm xoang, bác sĩ sẽ quan sát thấy ở xung quanh những khối polyp này sẽ có nhiều mủ bám vào, tuy nhiên mặt polyp lại không bị hoại tử. Bên cạnh đó, nếu là polyp thông thường, sẽ có thể gặp những thể khác như:

  • Polyp đơn độc Killian: Chỉ có duy nhất một khối polyp, có thể mọc từ ngạch mũi giữa ra bên ngoài, cũng có thể là ở vách ngăn hoặc cuống mũi. Triệu chứng duy nhất mà bệnh nhân gặp phải là tình trạng ngạt mũi và tắc mũi.
  • Polyp chảy máu: Đây là loại polyp thường có chân bám ở vách ngăn hay vùng điểm mạch Kisselbach vì thế sẽ gây ra tình trạng chảy máu.
  • Bệnh Woakes: Những khối polyp này trong xoang sàng của cả hai bên mũi, khiến cho xương chính mũi bị biến dạng, rãnh mũi và mắt bị đẩy phồng, đồng thời gốc mũi bị bè rộng ra và hai khóe trong mắt của bệnh nhân xa nhau hơn.

4.2 Chẩn Đoán Phân Biệt

U xơ vòm mũi họng: Nếu các polyp phát triển quá mức ra đến cửa mũi sau,tiến vào vòm hoặc khi bệnh nhân có u xơ phát triển vào đến hốc mũi sẽ dẫn đến u xơ vòm họng mũi. Bệnh lý này thường gặp ở độ tuổi dậy thì, có biểu hiện nổi bật là những khối trắng đục, không mọng và có mật độ chắc hơn, dễ gây ra tình trạng xuất huyết.

Cuồng mũi giữa thoái hoá: Viêm xoang mạn tính sẽ gây ra cuồng mũi giữa thoái hoá, đây là một khối nhẵn, mềm, cũng có màu hồng nhạt tương tự như polyp do chúng có chung cấu trúc. Thông qua việc dùng que thăm dò sẽ thấy phần chân cứng nguyên nhân là do xương xoăn.

Nếu như bên trong hốc mũi của bệnh nhân có cả polyp cùng cùng mũi giữa thoái hoá sẽ khiến chúng phình to và gây ra tình trạng lấp kín hốc mũi, gây khó khăn cho việc chẩn đoán phân biệt.

Ung thư sàng hàm: Khi bị ung thư sàng hàm sẽ có dạng khối u mềm tương tự như polyp mũi xoang, tuy nhiên khối u này sẽ không có độ nhẵn trên bề mặt mà có đôi chỗ bị sần sùi với mật độ không đều. Hoặc có trường hợp bị hoại tử ở bề mặt, rất dễ xảy ra tình trạng chảy máu, đôi khi chảy cả máu lẫn mủ kèm theo mùi hôi.

Như vậy, chẩn đoán polyp mũi sớm là một yếu tố rất quan trọng quyết định đến hiệu quả của phác đồ điều trị. Tuỳ theo mức độ nghiêm trọng của polyp mũi, bác sĩ sẽ đưa ra phương pháp điều trị tích cực có thể là dùng thuốc giúp cải thiện triệu chứng hoặc có thể phải phẫu thuật nội soi mũi xoang để cắt bỏ polyp.

Chẩn đoán polyp mũi sớm để có phương pháp điều trị hiệu quả

Ngay khi có những dấu hiệu của polyp mũi, nhất là khi có tình trạng ngạt thở, sổ mũi kéo dài, suy giảm khứu giác, bệnh nhân cần đến bệnh viện để được chẩn đoán, điều trị sớm. Nếu cần tư vấn và đặt lịch hẹn để có thể dễ dàng sắp xếp thời gian, bệnh nhân có thể gọi đến hotline: 19001717 của Diag – Trung tâm xét nghiệm, chẩn đoán y khoa, là một trong những trung tâm xét nghiệm uy tín, kỹ thuật hiện đại cùng đội ngũ bác sĩ tận tình, chuyên nghiệp để được tư vấn một cách chi tiết nhất.

Trang này không thể và không chứa đựng thông tin tư vấn y khoa. Các nội dung này được cung cấp chỉ nhằm mục đích thông tin và tuyên truyền, không thay thế cho bất kỳ tư vấn y khoa nào. Theo đó, trước khi tiến hành bất kỳ hành động nào dựa trên thông tin này, vui lòng gặp nhân viên y tế phù hợp để được tư vấn.

1900 1717